werkvorm

Hitting Map Spel

Leerlingen maken tijdens een inblijf- en uitmaakspel de richting en plaatsing van de slagen zichtbaar

Evaluatie voorbereiden en uitvoeren

Omschrijving werkvorm

De Hitting Map is een visueel observatie-instrument waarmee leerlingen inzicht krijgen in hun eigen spelgedrag tijdens terugslagspelen (o.a. volleybal, tennis en badminton) of inblijf- en uitmaakspelen (o.a. softbal, baseball5 en slagbal). De observatie kan zowel betrekking hebben op tactische leerdoelen (o.a. innemen veldpositie, inschatten van de balbaan, variatie in richting en snelheid) als technische leerdoelen (o.a. mikken, slaan, aannemen en scoren). Door de richting en locatie van gespeelde ballen te markeren op een veldschema, ontstaat een overzicht van waar de speler succesvol of minder succesvol weet te raken, mikken of scoren. Deze informatie vormt de basis voor (zelf)reflectie en (peer)feedback.

Uitvoering

Bepaal het observatiedoel op basis van de leerdoelen van de les (bijvoorbeeld: richting van de service, variatie in slagkeuze, effectiviteit van plaatsing, zones van balcontact).

Kies betekenisvolle spelsituaties waarin het observatiegedrag veel voorkomt (bijv. rallyvormen 1 tegen 1, miniwedstrijden, herhaalde slagbeurten).

Voorzie leerlingen van materialen: veldschema’s op A4 of kleine whiteboards met stiften.

Teken het speelveld met de relevante zones (bijv. voor- en achterveld, links/rechts, binnen-/buitenlijnen).

Geef duidelijke feed-up: leg uit wat de succescriteria zijn (bijv. variatie in plaatsing, slagen in open ruimte, spelen weg van de tegenstander).

Maak tweetallen: één leerling speelt, de ander observeert met het veldschema of whiteboard.

Mogelijke opdrachten voor het tweetal:

- Observeer de speler tijdens het spel en markeer met een O waar de bal succesvol terechtkomt en met een X waar de bal fout of uit gaat, zodat jullie na afloop kunnen bespreken welke zones sterk zijn en waar nog winst te behalen is.

- Observeer de speler en noteer met symbolen de richting van de slagen: diagonaal ( / ), rechtdoor (→) of kort (↑), zodat jullie kunnen bespreken of de speler voldoende varieert in richting en lengte van zijn slagen.

- Observeer de speler tijdens de service of opslag en markeer waar de bal landt (O = in, X = fout, + = punt), zodat jullie kunnen analyseren hoe nauwkeurig en effectief de service is uitgevoerd.

- Observeer de speler in Baseball5 en teken de richting van elke geslagen bal (→) en noteer of de speler geraakt heeft (O) of gemist (X), zodat jullie kunnen bespreken hoe effectief de slagen in het veld waren.

Laat leerlingen na afloop reflecteren met behulp van de volgende vragen:

- In welke zones kwamen de slagen of services terecht en wat zegt dat over jouw controle en plaatsingsvermogen? Wat en hoe kun je verbeteren?

- Hoe goed wist ik de bal te plaatsen in open ruimte of buiten bereik van de tegenstander? Wat en hoe kun je verbeteren?

- Hoe gevarieerd waren mijn slagen of services in richting en lengte? Wat en hoe kun je verbeteren?

- Waar maakte ik fouten of was mijn slag te voorspelbaar? Hoe kan ik mijn slagkeuze of richting verbeteren in de volgende ronde?

Tips & tricks

Deze werkvorm vraagt om gerichte concentratie van de observerende leerling. Zorg daarom dat er tijdens het observeren zo min mogelijk afleiding is, bijvoorbeeld door voldoende afstand te houden tussen groepen of velden.

Start met een eenvoudige observatieopdracht waarbij het spelgedrag goed zichtbaar en eenduidig te registreren is. Zo kunnen leerlingen stapsgewijs groeien in hun observatievaardigheid.

De nabespreking en reflectie op spelgedrag kunnen voor leerlingen uitdagend zijn. Begeleid dit proces zorgvuldig door leerlingen te voorzien van één of enkele gerichte reflectievragen die zij in tweetallen bespreken. Kom hier vervolgens klassikaal op terug om leerervaringen te delen.

Structuur de feedback in het begin extra voor door leerlingen te laten kiezen uit een korte lijst met vooraf opgestelde feedbackpunten (bijv. door jou als expert opgesteld), zodat zij gericht en haalbaar leren feedback geven.

Wissel na de nabespreking of reflectie niet direct van rol. Geef de speler die feedback heeft ontvangen eerst de kans om het besproken verbeterpunt direct toe te passen in een volgende speelronde.

Uitwerkingen ter inspiratie

Ondersteunende informatie

Video @@

Artikel @@

Blog Game Maps in Physical Education

Project IOL

Impuls Open Leermaterialen

Dit platform is ontwikkeld door Fontys Hogescholen, Instituut voor Sport en Bewegen, met steun van Impuls Open Leermateriaal als onderdeel van het Nationaal Groeifonds.