werkvorm

Samen succescriteria opstellen

Leerlingen denken samen na over geschikte succescriteria bij een leerdoel

Omschrijving werkvorm

Bij elk leerdoel horen succescriteria die aangeven hoe dat leerdoel door leerlingen bereikt kan worden en dus op welke manier een leerling succesvol kan zijn binnen die (bewegings)activiteit. Een onderdeel van goed lesgeven is om de leerdoelen en succescriteria bij aanvang met de leerlingen te delen en te bespreken.  In deze werkvorm wordt het leerdoel wel vooraf gedeeld, maar zijn de succescriteria niet gegeven. Dit is bewust. Op basis van een of meer voorbeelden en/of het ervaren van de bewegingsactiviteit denken leerlingen zelf actief na over de gewenste uitvoering. Leerlingen kunnen dit individueel doen of hierover eerst met elkaar in gesprek gaan.   Door zelf na te denken over de succescriteria wordt het kwaliteitsbesef van leerlingen (nog) beter gestimuleerd. 
  • Laat leerlingen eerst de beweeguitdaging ervaren, zet ze dus direct aan het werk. Daarna laat je een voorbeeld zien. Dit kan een eigen voorbeeld zijn, een voorbeeld door een leerling of een voorbeeld op video.  
  • Laat leerlingen vervolgens in groepjes bespreken of het voorbeeld geslaagd of minder geslaagd was. Laat ze toelichten waarom. 
  • Vraag leerlingen om succescriteria te bedenken om de bewegingsactiviteit te laten lukken (“Hoe zou je het aanpakken…. om …. te laten lukken?”). Laat ze dit eventueel opschrijven.  
  • Bespreek klassikaal wat groepjes hebben bedacht en schrijf dit op het whiteboard. Probeer direct categorieën te maken door criteria te clusteren.  
  • Kies enkele (clusters van succescriteria uit waar je in deze les mee aan de slag gaat. 
  • Stel een definitieve lijst met succescriteria samen en hang deze (op diverse plekken) op in de zaal gedurende de lessenserie. 
  • Als leraar LO vervul je een minder aansturende en meer begeleidende rol dan je wellicht gewend bent. Je helpt vooral om het leerproces voor leerlingen te structureren, vragen te stellen en leerlingen zo uit te dagen om na te denken over de bewegingsuitdaging. Probeer zo weinig mogelijk voor leerlingen in te vullen en ze vooral zelf na te laten denken. 
  • Het bedenken van succescriteria is best een lastige vaardigheid voor leerlingen, zeker in de lagere groepen. Een overweging kan zijn dat leerlingen slechts 1 succescriterium per groepje uitwerken. 
  • Deze werkvorm is in te zetten in een klassikale les, maar ook goed bruikbaar in een vakkenles, waarbij groepjes leerlingen per vak nadenken over de criteria. 
  • Deze werkvorm kan veel lestijd kosten. Het is een overweging om deze werkvorm daarom selectief in te zetten. 
  • Wanneer er veel of juist weinig input is van leerlingen is sturing nodig van jou als leraar. Je kunt leerlingen laten stemmen bijvoorbeeld. Bij te weinig input kun je vanuit voorbeelden en gerichte vragen leerlingen doelgerichter laten kijken. 
  • Hoe complexer de vaardigheid, hoe complexer het is om succescriteria te bedenken. Zo zullen tactische vaardigheden bij spel ingewikkelder zijn dan geïsoleerde technische bewegingen zoals ringzwaaien of tipsalto springen. 
  • Video @@ 
  • Artikel Co-creatie van succescriteria in LO van Robbert-Jan Doomen 
  • Blog @@ 

Project IOL

Impuls Open Leermaterialen

Dit platform is ontwikkeld door Fontys Hogescholen, Instituut voor Sport en Bewegen, met steun van Impuls Open Leermateriaal als onderdeel van het Nationaal Groeifonds.